लोकस्पर्श न्यूज नेटवर्क
कठीण परिस्थिती माणसाला मोडून काढते किंवा त्याला अधिक मजबूत बनवते. गडचिरोलीच्या गोकुलनगर परिसरात वाढलेल्या रजत सुनील वाळके या तरुणाने दुसरा मार्ग निवडला—संघर्षातून स्वतःला घडवण्याचा. केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या (यूपीएससी) परीक्षेत देशात ५१४ वा क्रमांक मिळवत त्याने केवळ वैयक्तिक यश संपादन केले नाही, तर नक्षलग्रस्त आणि आदिवासीबहुल गडचिरोली जिल्ह्याच्या नावालाही नवी ओळख दिली आहे. सध्या ओडिशामध्ये केंद्रीय राखीव पोलीस दलात (सीआरपीएफ) असिस्टंट कमांडंट म्हणून जबाबदारी सांभाळत असतानाच मिळवलेले हे यश त्याच्या जिद्दीची ठळक साक्ष देणारे ठरले आहे.
मूळचे चंद्रपूर जिल्ह्यातील असलेले वाळके कुटुंब वडील सुनील वाळके यांच्या नोकरीनिमित्त गडचिरोलीत स्थायिक झाले आणि याच परिसरात रजतचे बालपण घडले. साध्या कुटुंबातील मुलाने मोठी स्वप्ने पाहावीत आणि ती प्रत्यक्षात उतरवावीत, यासाठी लागणारी जिद्द त्याने लहानपणापासूनच जोपासली. मात्र आयुष्याचा सर्वात वेदनादायी क्षण त्याच्यासमोर उभा राहिला तो १ नोव्हेंबर २०२१ रोजी. एका बाजूला सीआरपीएफमध्ये निवड झाल्याचा आनंद, तर दुसऱ्याच क्षणी वडिलांच्या निधनाची बातमी—या दोन टोकांच्या भावनांचा सामना त्याला एकाच दिवशी करावा लागला. प्रशिक्षणासाठी घराबाहेर पडलेल्या रजतला प्रवासातच वडिलांच्या निधनाची बातमी मिळाली आणि आयुष्याचा पाया जणू क्षणभर हलल्यासारखा झाला.
परंतु या आघाताने त्याचा निर्धार ढळला नाही. वडिलांचे स्वप्न आणि त्यांच्या संस्कारांची जाणीव त्याच्या मनात अधिक दृढ झाली. दुःखाला शक्तीत रूपांतरित करत त्याने सीआरपीएफचे कठोर प्रशिक्षण पूर्ण केले आणि देशसेवेची जबाबदारी स्वीकारली. नोकरीच्या ताणतणावामध्ये अभ्यासासाठी वेळ काढणे हीच एक मोठी लढाई होती. कधी सीमाभागातील कर्तव्य, कधी प्रशासकीय जबाबदाऱ्या—या सर्वांच्या दरम्यान त्याने अभ्यासाची शिस्त अबाधित ठेवली. नियोजन, सातत्य आणि आत्मविश्वास यांच्या आधारावर त्याने स्पर्धा परीक्षेच्या प्रवासाला आकार दिला आणि अखेर यूपीएससीसारख्या कठीण परीक्षेत उल्लेखनीय यश मिळवले.
रजतच्या यशामागे कुटुंबाचा संघर्षही तितकाच मोठा आहे. घरातील मोठ्या दोन बहिणी स्नेहा आणि शीतल या आधीच शासकीय सेवेत कार्यरत असून स्नेहा वनविभागात तर शीतल जीएसटी विभागात कार्यरत आहेत. या कुटुंबात शिक्षण आणि परिश्रम यांची परंपरा निर्माण झाली आहे. आता रजतच्या यशामुळे त्या परंपरेला नवे परिमाण मिळाले आहे. मुलाने वडिलांचे अपूर्ण स्वप्न साकार केले, या भावनेने आई रत्नमाला यांच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू दाटून आले.
व्हीएनआयटी नागपूर येथून अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतलेल्या रजतने यापूर्वीच पहिल्याच प्रयत्नात सीआरपीएफमध्ये असिस्टंट कमांडंट पद मिळवले होते. त्यानंतरही त्याने स्वतःला त्या यशापुरते मर्यादित ठेवले नाही. प्रशासकीय सेवेच्या माध्यमातून समाजासाठी अधिक व्यापक कार्य करण्याची इच्छा त्याच्या मनात कायम राहिली आणि त्याच प्रेरणेने त्याने यूपीएससीची तयारी सुरू ठेवली. “हे यश माझ्या कुटुंबाच्या त्यागाचे आणि वडिलांनी दिलेल्या प्रेरणेचे फलित आहे,” असे सांगताना त्याच्या शब्दांत कृतज्ञतेची भावना स्पष्ट जाणवते.
रजतच्या यशाची बातमी समजताच गडचिरोलीतील गोकुलनगर परिसरात आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले. शेजारी, मित्रपरिवार आणि स्थानिक नागरिकांनी त्याच्या कुटुंबाचे अभिनंदन करत हा अभिमानाचा क्षण साजरा केला. एका सामान्य कुटुंबातून आलेल्या तरुणाने अत्यंत स्पर्धात्मक राष्ट्रीय परीक्षेत यश मिळवणे ही बाब जिल्ह्यासाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.
नक्षलवादाच्या सावटामुळे अनेकदा आव्हानांनी वेढलेल्या गडचिरोलीची ओळख आता बदलू लागल्याचे चित्र दिसत आहे. शिक्षण, स्पर्धा परीक्षा आणि विविध क्षेत्रांमध्ये येथील तरुण आपली क्षमता सिद्ध करू लागले आहेत. रजत वाळके याची यशोगाथा ही केवळ वैयक्तिक कर्तृत्वाची नोंद नाही; ती गडचिरोलीच्या नव्या पिढीच्या आत्मविश्वासाची आणि बदलत्या भविष्याची जाहीर घोषणा आहे.
संघर्ष, कर्तव्य आणि स्वप्नांच्या संगमातून उभे राहिलेले हे यश आज अनेक तरुणांसाठी प्रेरणेचा दीप ठरत आहे. संकटांच्या सावलीतही आशेचा दिवा विझू न देता पुढे चालत राहिल्यास, गडचिरोलीसारख्या दुर्गम भागातूनही राष्ट्रीय पातळीवर झळकण्याची ताकद निर्माण होऊ शकते, याची जिवंत साक्ष म्हणजे रजत वाळके याची ही वाटचाल होय.