शाळा संपली, नाते नाही : स्नेहमिलनातून उमटली आयुष्य घडविणाऱ्या संस्कारांची जाणीव

लोकस्पर्श न्यूज नेटवर्क,

– ओमप्रकाश चुनारकर

गडचिरोली : काळ पुढे जातो, आयुष्याला वेग येतो; जबाबदाऱ्यांच्या गर्दीत चेहरे ओळखीचे राहात नाहीत. मात्र शाळेच्या दारात जुळलेली मैत्री, शिक्षकांनी दिलेले संस्कार आणि त्या चार भिंतींत घडलेली माणुसकी कधीच विसरली जात नाही, याची ठळक आणि भावस्पर्शी प्रचिती चामोर्शी तालुक्यातील वायगाव येथील भारतरत्न डॉ. बी.आर. आंबेडकर विद्यालयात आयोजित माजी विद्यार्थी स्नेहमिलन मेळाव्यात आली. अनेक वर्षांनंतर एकत्र आलेल्या माजी विद्यार्थ्यांनी केवळ आठवणींना उजाळा दिला नाही, तर शाळेशी असलेले ऋणानुबंध पुन्हा घट्ट करत, नात्यांना नव्याने अर्थ दिला.

व्हॉट्सअॅप ग्रुप ही लिंक वापरून जॉइन करा

या स्नेहमेळाव्याची सुरुवात आदिवासी संस्कृतीचा अभिमान मिरवणाऱ्या भव्य गोंडी नृत्य रॅलीने झाली. पारंपरिक वेशभूषेत सजलेले विद्यार्थी ढोल-ताशांच्या गजरात संपूर्ण गावातून मार्गक्रमण करत होते. या रॅलीमुळे वायगावमध्ये केवळ उत्सवाचे वातावरण निर्माण झाले नाही, तर मातीशी, परंपरेशी आणि सांस्कृतिक ओळखीशी जोडलेले आत्मभान गावकऱ्यांच्या मनात जागृत झाले.

कार्यक्रमाच्या प्रारंभी विद्यार्थिनींनी सादर केलेल्या मधुर स्वागतगीताने उपस्थित मान्यवर, शिक्षक आणि माजी विद्यार्थी भावूक झाले. त्यानंतर सादर झालेल्या विविध सांस्कृतिक नृत्याविष्कारांनी कार्यक्रमाला रंगत आणली. या सादरीकरणांतून केवळ कला नव्हे, तर शाळेने विद्यार्थ्यांमध्ये रुजवलेली शिस्त, आत्मविश्वास आणि संस्कारांची शिदोरी प्रकर्षाने दिसून आली.

टेलिग्राम बातम्यांसाठी लिंक क्लिक करा

या वेळी माजी विद्यार्थ्यांतर्फे संस्थेचे पदाधिकारी पि. जी. उंदिरवाडे, डि. डी. मेश्राम, देवराव पाटील उंदिरवाडे, टि. डी. मेश्राम, के. के. तावाडे, अनिता पुच्छलवार, दिपक उंदिरवाडे, तसेच शाळेच्या जडणघडणीत मोलाचे योगदान देणारे सेवानिवृत्त मुख्याध्यापक जितेंद्र मेश्राम, गेडाम सर, ज्येष्ठ शिक्षक एम. बी. मडावी, एस. जी. गजभिये, आर. जी. रामटेके, सध्या कार्यरत मुख्याध्यापक एस. के. वाढई व शिक्षक आर. डी. उराडे, के. ए. एल. बन्सोड, डी. एच. वालदे, एस. एम. कोचे, एस. बी. आलेवार, उत्तरवार, गेडाम, अशोक गजभिये, तसेच शिक्षकेतर कर्मचारी पि. के. उंदिरवाडे, एस. आर. वाटे, वाय. एन. पुच्छलवार आणि सेवानिवृत्त कर्मचारी सिद्धार्थ गोंगले यांचा शाल, श्रीफळ, पुष्पगुच्छ व स्मृतिचिन्ह देऊन सन्मानपूर्वक सत्कार करण्यात आला.

हा सत्कार केवळ औपचारिक नव्हता; तो होता ‘घडविणाऱ्यांविषयीची कृतज्ञता’ व्यक्त करणारा क्षण. “आज आम्ही समाजातील विविध क्षेत्रांत ज्या ठिकाणी आहोत, त्यामागे या शाळेचा आणि शिक्षकांचा मोठा वाटा आहे,” ही भावना माजी विद्यार्थ्यांच्या शब्दांतूनच नव्हे, तर त्यांच्या डोळ्यांतूनही स्पष्ट उमटत होती.

या स्नेहमेळाव्याचे उद्घाटन संस्थेचे अध्यक्ष पि. जी. उंदिरवाडे यांच्या हस्ते झाले. अध्यक्षस्थानी संस्थेचे सचिव डि. डी. मेश्राम होते. प्रमुख अतिथी म्हणून देवराव पाटील उंदिरवाडे, तर मार्गदर्शक म्हणून प्राचार्य संतोष उंदिरवाडे, सेवानिवृत्त मुख्याध्यापक जितेंद्र मेश्राम आणि शाळेचे मुख्याध्यापक एस. के. वाढई उपस्थित होते.

स्वतःहून खर्च, आणि शाळेसाठी उरलेली देणगी – स्नेहमिलनातून उगवले कर्तव्यभावनेचे रोप…

या स्नेहमिलनाचे विशेष वैशिष्ट्य म्हणजे हा कार्यक्रम माजी विद्यार्थ्यांनी स्वखर्चाने, उत्स्फूर्तपणे एकत्र येऊन आयोजित केला. कार्यक्रमासाठी जमा केलेल्या निधीतून सर्व खर्च भागवूनही उरलेल्या रकमेचा स्वतःसाठी वापर न करता, ती शाळेसाठी काहीतरी उपयुक्त करण्याचा संकल्प माजी विद्यार्थ्यांनी व्यक्त केला.
“शाळेने आम्हाला घडवले, आता काहीतरी परत देणे हे आमचे कर्तव्य आहे,” या भावनेतून उरलेला निधी भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विद्यालयासाठी उपयोगात आणण्याचा मानस यावेळी जाहीर करण्यात आला. हे केवळ आर्थिक योगदान नव्हते, तर संस्कारांची परतफेड होती.

स्नेहमिलनाचे आयोजन माजी विद्यार्थी संघामार्फत करण्यात आले. यामध्ये प्रीतम घोणमोडे, चेतन दुर्गे, वीरेंद्र लाकडे, विनोद मडावी यांच्यासह मोठ्या संख्येने विद्यार्थी उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक प्रफुल्ल खोब्रागडे, संचालन कालिंदा बारसागडे व संदीप बारसागडे, तर आभार प्राचार्य प्रमोद मेश्राम यांनी केले.

हा स्नेहमिलन सोहळा म्हणजे केवळ जुन्या आठवणींचा मेळावा नव्हता, तर भूतकाळाशी नाते जपून, वर्तमानातून भविष्य घडवण्याचा निर्धार होता. शाळा म्हणजे केवळ इमारत नसून, ती आयुष्यभर साथ देणाऱ्या नात्यांची आणि जबाबदारीची शाळा असते, हेच या स्नेहमिलनातून ठळकपणे समोर आले.