इराण-अमेरिका युद्धविरामानंतर कच्चे तेल १०० डॉलरखाली
लोकस्पर्श न्यूज नेटवर्क
मुंबई : जागतिक अर्थव्यवस्थेला हादरे देणाऱ्या इराण-अमेरिका संघर्षाला अखेर तात्पुरता विराम मिळाल्यानंतर कच्च्या तेलाच्या बाजारात मोठा दिलासा दिसून आला आहे. गेल्या चाळीस दिवसांपासून उसळलेल्या तणावामुळे गगनाला भिडलेल्या कच्च्या तेलाच्या किंमती आता १०० डॉलरच्या खाली घसरल्या असून, याचा थेट परिणाम भारतासह जगभरातील इंधन दरांवर होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. महागाईच्या जाचातून त्रस्त असलेल्या सर्वसामान्यांसाठी ही दिलासादायक घडामोड मानली जात आहे.
मध्यपूर्वेतील या संघर्षामुळे जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेलमार्ग मानला जाणारा स्ट्रेट ऑफ हॉरमुज बंद झाला होता. परिणामी जागतिक तेलपुरवठा विस्कळीत झाला आणि कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये प्रचंड चढ-उतार पाहायला मिळाले. मात्र, पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने साध्य झालेल्या या युद्धविरामानंतर परिस्थितीत तात्पुरती सुधारणा झाली असून, हा मार्ग पुन्हा खुला करण्यात आला आहे. यानंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये तब्बल १३ ते १७ टक्क्यांची घसरण नोंदवण्यात आली आहे.
आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थांच्या अहवालानुसार, ब्रेंट क्रूडचे दर ११५ डॉलरवरून ९८ डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत खाली आले आहेत. या घसरणीचा परिणाम केवळ तेलापुरता मर्यादित न राहता जागतिक शेअर बाजारांवरही दिसून आला आहे. अमेरिका, युरोप आणि आशियाई बाजारात तेजी परतली असून गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास पुन्हा वाढू लागला आहे.
भारतासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. कच्च्या तेलाच्या किंमती कमी झाल्यास पेट्रोल-डिझेल दरात घट होण्याची शक्यता असून, वाहतूक खर्च कमी होऊन महागाईवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत होईल. सीएनजी दरांमध्येही कालांतराने दिलासा मिळू शकतो. तसेच रुपयावरील दबाव कमी होऊन ऑटोमोबाईल, एव्हिएशन आणि लॉजिस्टिक्स क्षेत्राला चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
तथापि, हा दिलासा तात्पुरता असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. कारण युद्धविराम केवळ दोन आठवड्यांसाठी आहे आणि मध्यपूर्वेतील अस्थिरता अजूनही पूर्णपणे संपलेली नाही. इस्रायल-लेबनॉन सीमेवर छिटपुट हल्ल्यांच्या बातम्या येत आहेत, तर अमेरिका-इराण चर्चेतही विश्वासाचा अभाव कायम आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवस निर्णायक ठरणार आहेत.
दरम्यान, या युद्धविरामामागे आर्थिक आणि राजकीय कारणांचा मोठा प्रभाव असल्याचे दिसून येते. तेलपुरवठा खंडित झाल्यामुळे जगभर महागाई वाढली होती, ज्यामुळे अमेरिका आणि युरोपवर मोठा दबाव निर्माण झाला. पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने दोन्ही देशांना तात्पुरत्या तहासाठी राजी केले, तर मानवी हानी आणि प्रादेशिक अस्थिरतेमुळे आंतरराष्ट्रीय दबावही वाढला होता.

