धानमळणीत निलंबित वनरक्षकाचा जागीच मृत्यू

लोकस्पर्श न्यूज नेटवर्क

गडचिरोली: धानोरा तालुक्यातील मुरमाडी गावात बुधवारी दुपारी धान मळणीदरम्यान थ्रेशर मशीनमध्ये अडकून एका ३० वर्षीय निलंबित वनरक्षकाचा जागीच मृत्यू झाला. सचिन देवराम हलामी असे मृतकाचे नाव असून, ही घटना इतकी क्षणात घडली की डोळ्यादेखत मृत्यू ओढवूनही कोणीही काही करू शकले नाही.

मुरमाडी येथील शेतकरी विकास शेंडे यांच्या शेतात धान मळणीचे काम सुरू होते. थ्रेशर मशीन पूर्ण क्षमतेने सुरु असताना सचिन हलामी यांचा अचानक तोल गेला. क्षणाचाही विलंब न करता फिरत्या लोखंडी दातांनी त्यांना अक्षरशः आत ओढले. काही सेकंदांतच त्यांच्या शरीराचा अर्ध्याहून अधिक भाग मशीनमध्ये अडकला. प्रचंड वेग आणि यांत्रिक दाबामुळे त्यांना बाहेर काढणे अशक्य ठरले. घटनास्थळीच त्यांचा दुर्दैवी अंत झाला.

अपघात इतका अचानक आणि भीषण होता की आसपास काम करणाऱ्या मजुरांना काही समजण्याआधीच सगळं संपलं. प्रत्यक्षदर्शींच्या मते, मदतीसाठी आरडाओरड झाली, मशीन थांबवण्याचा प्रयत्न झाला; पण तोपर्यंत मानवी आयुष्य संपुष्टात आले होते.

निलंबनानंतर मजुरी, आणि शेवटी मृत्यू…

सचिन हलामी हे मूळचे ईरुपटोला गावचे रहिवासी. काही काळ ते वनविभागात वनरक्षक म्हणून कार्यरत होते. मात्र, लाकूड तस्करीच्या एका गंभीर प्रकरणात नाव आल्याने त्यांच्यावर दोन वेळा निलंबनाची कारवाई झाली होती. निलंबनानंतर सरकारी नोकरीचा आधार सुटला आणि उदरनिर्वाहासाठी त्यांनी शेतमजुरीचा मार्ग स्वीकारला.

उमाजी जनबंधू यांच्या ट्रॅक्टरवर चालक व हमाल म्हणून काम करत ते कुटुंबाचा संसार चालवत होते. बुधवारीही नेहमीप्रमाणे मजुरीसाठी गेले आणि परत येण्याऐवजी त्यांचा मृतदेह मशीनमधून बाहेर काढावा लागला—ही बाब संपूर्ण परिसराला हादरवणारी ठरली.

कुटुंबावर कोसळलेले दुःख…

सचिन यांच्या पश्चात पत्नी, एक लहान मुलगी आणि मोठा आप्तपरिवार आहे. घरचा कर्ता पुरुष अशा अमानुष अपघातात गमावल्याने कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे. मुरमाडी, ईरुपटोला आणि परिसरातील गावांत शोककळा पसरली असून, प्रत्येकाच्या ओठांवर एकच प्रश्न आहे—“हा मृत्यू टाळता आला नसता का?”

तपास सुरू, पण प्रश्न अनुत्तरितच…

घटनेची माहिती मिळताच पोलिसांनी घटनास्थळी धाव घेऊन पंचनामा केला. कुरखेडा तालुक्यातील मालेवाडा उपपोलीस ठाण्यात याप्रकरणी मर्ग दाखल करण्यात आला असून, अपघाताच्या नेमक्या कारणांचा तपास सुरू आहे. मात्र, तपासाच्या कागदी प्रक्रियेतून मृताच्या कुटुंबाला काय मिळणार, हा प्रश्न उरतोच.

यांत्रिकीकरण की निष्काळजी मृत्यू?…

ही घटना केवळ एक अपघात नाही; ती कृषी यांत्रिकीकरणातील बेफिकिरीची, मजुरांच्या सुरक्षिततेकडे होणाऱ्या दुर्लक्षाची आणि ग्रामीण भागातील असुरक्षित श्रमसंस्कृतीची जिवंत उदाहरण आहे. थ्रेशर, कापणी यंत्रे, ट्रॅक्टर—यांच्या वापरासोबत सुरक्षा नियम, प्रशिक्षण आणि खबरदारी ही केवळ कागदापुरती मर्यादित राहते. आणि त्याची किंमत मजूर आपल्या जीवाने चुकवतात.

धानमळणीचा हंगाम दरवर्षी येतो, अपघातही दरवर्षी होतात; पण प्रत्येक वेळी प्रशासन, यंत्रमालक आणि यंत्र वापरणारे सुरक्षिततेचे धडे विसरतात. सचिन हलामी यांचा मृत्यू हा इशारा आहे—वेळीच ऐकला नाही, तर अशी माणसं मशीनमध्ये गिळली जात राहतील.